wrzesień 2026 r.

Po przełomie ustrojowym lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku nasz głód dawnych widoków Stargardu i okolic starały się zaspokoić publikacje prasowe i wydawnictwa naszego Muzeum. Właściwie dopiero wtedy zaczęto więcej mówić o przedwojennej historii naszego miasta. Wcześniej - tak naprawdę - dostrzegało się szerzej jedynie średniowieczne dzieje Stargardu.  W 1999 roku pod nazwą „Stargard” ukazał się, wydany przez Muzeum w Stargardzie, katalog widokówek z lat 1892-1945 i zdjęcia współczesne obiektów na nich prezentowanych. W 2002 roku z okazji muzealnej wystawy „Obrazy stargardzkich ulic” powstał album o tym samym tytule. Opisano w nim historię stargardzkich pocztówek oraz zamieszczono 40 z 80 prezentowanych na wystawie. W 2004 roku miała miejsce kolejna prezentacja pn. „Powiat stargardzki na dawnych widokówkach”, której również towarzyszył katalog. Oczywiście żadnego z tych wydawnictw nie kupimy już w Muzeum. Trzeba tu też odnotować wystawy zdjęć z okresu powojennego zorganizowane w Muzeum przez Towarzystwo Przyjaciół Stargardu:  "Stargard w fotografii 1945-1960" (rok 2002), "Stargard w fotografii 1961-1979" (2003),  "Stargard i stargardzianie w fotografii 1980-2000" (2004). Nie powstał z tego żaden katalog, ale ukazał się w tym czasie album: „Stargard i jego mieszkańcy”, ilustrujący powojenne życie stargardzian. TPS miał znaczący udział w jego powstaniu. W 2008 roku Muzeum otworzyło już stałą, interesującą wystawę "Dzień po dniu... Stargard 1945 – 1989", której istotnym elementem były fotografie pochodzące również ze zbiorów prywatnych. Dopiero niedawno zastąpiła ją inna.

Rosnące zaciekawienie niegdysiejszym wyglądem naszego miasta spowodowało z czasem niebywały rozkwit portali poświęconych historii Stargardu a bogatych w zdjęcia z przeszłości. Na Facebooku powstały dość liczne grupy na przykład wokół Stargard Nieznany i Historia Miasta Stargard. Spora ilość zdjęć dawnego Stargardu znajduje się na stronie fotopolska.eu.

A obecnie chciałbym szczególnie polecić nową stronę internetową historycznystargard.pl utworzoną przez stargardzkie Muzeum Archeologiczno-Historyczne. Jej uruchomienie nastąpiło we wrześniu 2026. Powstała ona w ramach projektu dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pn. „Stare Miasto, jakiego już nie ma. Etap I. Digitalizacja i udostępnienie zasobów kolekcji pocztówek i fotografii ze zbiorów Muzeum Archeologiczno Historycznego w Stargardzie poprzez stworzenie strony internetowej z interaktywną mapą Stargardu.”

Poruszając się po każdej z pięciu map obejmujących kolejne okresy XX wieku, możemy oglądać obiekty w stanie w jakim niegdyś były. Dobrej jakości skany pozwalają na oglądanie szczegółów. Możemy cofnąć się w czasie i zobaczyć Stare Miasto jakiego już nie ma. Na stronie znajdują się również materiały pomocne w edukacji - przygotowane dla nauczycieli i dla uczniów.

Powstała strona wieńczy I etapu projektu i można mieć nadzieję, że będzie dalszy ciąg. Na obecnym etapie zaprezentowano ponad 800 materiałów ikonograficznych, w tym 430 widokówek. Projekt pozwolił stworzyć ramę, która może być sukcesywnie dalej wypełniana, bo materiału do prezentacji Muzeum posiada o wiele więcej niż pokazano. Cieszmy się z tego co powstało dotychczas, ale liczymy na dalszy rozwój projektu i jego wyjście poza obszar Starego Miasta.

MJ